Việt vị là một trong những luật dễ gây tranh cãi nhất trong bóng đá. Nhiều người cứ thấy tiền đạo đứng dưới hàng thủ là nghĩ ngay “việt vị”, nhưng thực tế không đơn giản như vậy.
Theo luật, cầu thủ đứng ở vị trí việt vị chưa chắc đã phạm lỗi. Trọng tài chỉ thổi việt vị khi cầu thủ đó thật sự tham gia vào tình huống bóng.
Khi nào cầu thủ ở vị trí việt vị?
Một cầu thủ được xem là ở vị trí việt vị khi đứng ở phần sân đối phương và gần đường biên ngang cuối sân hơn cả bóng lẫn cầu thủ phòng ngự áp chót của đối phương.
Nói dễ hiểu hơn: nếu tiền đạo đứng gần khung thành hơn hầu hết hậu vệ đối phương vào thời điểm đồng đội chuyền bóng, anh ta có thể đang ở vị trí việt vị.
Tuy nhiên, “ở vị trí việt vị” khác với “phạm lỗi việt vị”.
Khi nào bị thổi việt vị?
Cầu thủ chỉ bị thổi việt vị nếu từ vị trí đó, anh ta có một trong các hành động sau:
Tham gia trực tiếp vào pha bóng, ví dụ nhận bóng hoặc chạm bóng từ đường chuyền của đồng đội.
Cản trở đối phương, chẳng hạn che tầm nhìn thủ môn, tranh chấp bóng hoặc làm hậu vệ không thể xử lý bóng bình thường.
Hưởng lợi từ vị trí việt vị, ví dụ bóng bật ra từ cột dọc, xà ngang, thủ môn hoặc hậu vệ rồi cầu thủ đang đứng việt vị lao vào đá bồi.
Vì vậy, nếu một cầu thủ đứng dưới hàng thủ nhưng không chạm bóng, không che mắt thủ môn và không ảnh hưởng đến đối phương, trọng tài có thể cho trận đấu tiếp tục.
Những trường hợp không bị việt vị
Không phải pha nhận bóng nào sau lưng hàng thủ cũng bị việt vị. Cầu thủ sẽ không bị thổi việt vị nếu nhận bóng trực tiếp từ ném biên, phạt góc hoặc phát bóng lên.
Ngoài ra, nếu cầu thủ đứng ngang hàng với hậu vệ áp chót hoặc ngang hàng với bóng ở thời điểm đồng đội chuyền, đó không phải là việt vị.
Vì sao VAR thường kiểm tra việt vị?
Việt vị nhiều khi chỉ lệch vài centimet, nên mắt thường rất khó xác định chính xác. VAR được dùng để hỗ trợ trọng tài trong những tình huống dẫn đến bàn thắng, penalty hoặc pha bóng quan trọng.
Tuy nhiên, VAR không thay đổi bản chất của luật. Công nghệ chỉ giúp xác định cầu thủ đứng ở đâu tại thời điểm bóng rời chân đồng đội, còn quyết định có tham gia tình huống hay không vẫn cần trọng tài đánh giá.
Khi cầu thủ bị thổi việt vị, đội đối phương được hưởng quả đá phạt gián tiếp từ vị trí phạm lỗi, nên việt vị thường xuất hiện trong những tình huống cần trọng tài biên và VAR phối hợp chính xác.
Vai trò của trợ lý trọng tài và VAR trong việc xác định việt vị được giải thích thêm trong bài trợ lý trọng tài và VAR khác nhau thế nào.
Kết luận
Việt vị không có nghĩa là cứ đứng gần khung thành đối phương là phạm lỗi. Điều quan trọng là cầu thủ đó có tham gia vào pha bóng, cản trở đối phương hoặc hưởng lợi từ vị trí của mình hay không.
Hiểu đúng luật việt vị sẽ giúp người xem dễ theo dõi trận đấu hơn, đặc biệt trong những tình huống bàn thắng bị VAR kiểm tra hoặc trọng tài biên phất cờ muộn.
Câu hỏi thường gặp
Việt vị là gì?
Việt vị là vị trí của cầu thủ tấn công gần khung thành đối phương hơn bóng và hậu vệ áp chót khi đồng đội chuyền bóng; chỉ bị thổi khi cầu thủ đó tham gia vào pha bóng.
Khi nào không bị thổi việt vị?
Không bị việt vị khi nhận bóng trực tiếp từ ném biên, phạt góc hoặc phát bóng lên, hoặc khi đứng ngang hàng hậu vệ áp chót hoặc ngang bóng ở thời điểm chuyền.
VAR có tự quyết việt vị không?
VAR chỉ cung cấp dữ liệu vị trí, trọng tài chính vẫn là người quyết định cầu thủ có tham gia pha bóng hay không.
Các thuật ngữ luật chơi khác được giải thích trong chuyên mục kiến thức bóng đá của 24HTYSO.
